Stanisław Stroński

Filolog romanista, publicysta, polityk
18.08.1882 20.10.1955 Nisko

Biografia

Stanisław Stroński urodził się 18 sierpnia 1882 roku w Nisku, w rodzinie inżyniera drogowego Kajetana i Emilii z domu Loevy, córki żydowskiego lekarza. Był jednym z siedmiorga rodzeństwa. Od 1904 roku działał w Stowarzyszeniu Demokratyczno-Narodowym, a rok później wstąpił do Ligi Narodowej. W 1909 roku uzyskał doktorat na uniwersytecie w Paryżu, gdzie studiował filologię romańską, specjalizując się w literaturze prowansalskiej, zwłaszcza w twórczości trubadurów.

Po powrocie do kraju został docentem, a następnie profesorem filologii romańskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1913-1914 pełnił mandat posła do Sejmu Krajowego we Lwowie, a w 1914 roku działał w Naczelnym Komitecie Narodowym. Podczas I wojny światowej został internowany przez Austriaków (1914-1917). Po odzyskaniu niepodległości był członkiem Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu i profesorem uniwersytetów w Krakowie i Lublinie.

W okresie międzywojennym Stroński zaangażował się w politykę, zostając posłem na Sejm RP z ramienia Stronnictwa Chrześcijańsko-Narodowego, Związku Ludowo-Narodowego i Stronnictwa Narodowego. Pełnił również funkcje redaktora dzienników „Rzeczpospolita” i „Warszawianka”. Jest twórcą słynnego określenia „Cud nad Wisłą”, użytego po zwycięskiej bitwie warszawskiej 1920 roku, które miało umniejszyć rolę Józefa Piłsudskiego.

W latach 1939-1943 na emigracji pełnił funkcję wicepremiera i ministra informacji w rządzie Władysława Sikorskiego. Po wojnie pozostał na uchodźstwie, gdzie był prezesem Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie, członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie i profesorem Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie. Zmarł 20 października 1955 roku w Londynie i został pochowany na cmentarzu St Mary’s Roman Catholic Cemetery na Kensal Green.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Uznany badacz literatury prowansalskiej, autor prac o trubadurach, cytowanych do dziś
Profesor filologii romańskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim i Katolickim Uniwersytecie Lubelskim
Wicepremier i minister informacji w rządzie RP na uchodźstwie (1939-1943)
Poseł na Sejm II RP trzech kadencji (1922-1935)
Prezes Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie

Ciekawostki

Był twórcą sformułowania 'Cud nad Wisłą', które na stałe weszło do języka polskiego
W 1909 roku uzyskał doktorat na uniwersytecie w Paryżu, a jego prace naukowe dotyczyły głównie trubadurów
Autor artykułu 'Zawada', który przyczynił się do nagonki na prezydenta Gabriela Narutowicza, za co później przepraszał

Udostępnij